Category Archives: 2014-04

Strukturalne i elektronowe aspekty wiązania azot–azot

Strukturalne i elektronowe aspekty wiązania azot–azot GAJDA K., ZARYCHTA B., EJSMONT K.

Prosimy cytować jako: CHEMIK 2014, 68, 4, 363–368 Azot, podobnie jak wiele innych pierwiastków chemicznych, posiada zdolność do katenacji. Największą grupę związków z układami Nx stanowią te, które zawierają dwa atomy azotu, a najliczniejszą wśród nich a najliczniejsze wśród nich to związki –hydrazo, –azo, –azoksy, –azodioksy oraz związki zawierające grupę nitraminową. W prezentowanych badaniach dla ustalenia zmian w długości wiązania azot–azot wyliczono średnie jej wartości na podstawie obliczeń kwantowo-mechanicznych oraz danych z krystalograficznej bazy CSD. Dodatkowo, przy użyciu indeksu aromatyczności HOMA opartego na kryteriach geometrycznyche, wyliczono aromatyczność pierścieni fenylowych związanych z analizowanymi grupami funkcyjnymi. Słowa kluczowe: obliczenia Q-M, związki N–N, HOMA, struktura, gęstość elektronowa Czytaj więcej w pliku PDF pdf-icon...
Read more

Kompozyty, biokompozyty i nanokompozyty polimerowe. Otrzymywanie, skład, właściwości i kierunki zastosowań

Kompozyty, biokompozyty i nanokompozyty polimerowe. Otrzymywanie, skład, właściwości i kierunki zastosowań BARTON J., NIEMCZYK A., CZAJA K., KORACH Ł., SACHER-MAJEWSKA B.

Prosimy cytować jako: CHEMIK 2014, 68, 4, 280–287 Kompozyty polimerowe, to nowoczesne materiały wieloskładnikowe, wśród których ostatnio, ze względu na swoje unikatowe właściwości, największym zainteresowaniem cieszą się nanokompozyty oraz biokompozyty. W prezentowanej pracy, na tle ogólnej charakterystyki kompozytowych materiałów polimerowych, przedstawiono wybrane badania prowadzone na Wydziale Chemii Uniwersytetu Opolskiego z zakresu otrzymywania i charakterystyki kompozytów poliolefinowych z udziałem różnych (nano)napełniaczy, zarówno nieorganicznych jak i pochodzących z odnawialnych źródeł roślinnych. Słowa kluczowe: kompozyty, nanokompozyty, biokompozyty, POSS, napełniacze roślinne Czytaj więcej w pliku PDF pdf-icon...
Read more

Potencjał biotechnologiczny cyjanobakterii tworzących zakwity sinicowe

Potencjał biotechnologiczny cyjanobakterii tworzących zakwity sinicowe KASOWSKA-ŻOK E., OSTROWSKA M., STUDNIK h., BALCERZAK L ., ŻYSZKA B., DRZYZGA d., BAZGIER G., KAFARSKI P., LIPOK J.

Prosimy cytować jako: CHEMIK 2014, 68, 4, 355–362 Zdolności adaptacyjne cyjanobakterii związane ze swoistym, „plastycznym” metabolizmem cechującym te mikroorganizmy sprawiły, że możliwe jest ich wykorzystanie jako biokatalizatorów w procesach biotransformacji związków naturalnych i połączeń syntetycznych. Inne cechy sinic umożliwiają ich zastosowanie w procesach bioremediacji jonów metali, w których równocześnie wytwarzane są nanocząstki tych pierwiastków. Wspomniane możliwości wskazują na znaczący potencjał biotechnologiczny cyjanobakterii. Słowa kluczowe: zakwity sinicowe, cyjanobakterie, biotransformacje, aminopolifosfoniany, nanocząstki metali, monoterpeny, flawonoidy Czytaj więcej w pliku PDF pdf-icon...
Read more

Koordynacyjna (ko)polimeryzacja olefin

Koordynacyjna (ko)polimeryzacja olefin BIAŁEK M., OCHĘDZAN-SIODŁAK W., DZIUBEK K., CZAJA K., BOSOWSKA K.

Prosimy cytować jako: CHEMIK 2014, 68, 4, 268–279 Artykuł prezentuje podsumowanie wieloletnich prac w zakresie koordynacyjnej polimeryzacji olefin prowadzonych w Katedrze Technologii Chemicznej i Chemii Polimerów Wydziału Chemii Uniwersytetu Opolskiego. Począwszy od beznośnikowych i zakotwiczonych na oryginalnym nośniku chlorku magnezu z tetrahydrofuranem tytanowych i wanadowych katalizatorów Zieglera-Natty, zespół opolski włączył się w nurt światowych badań nad poszukiwaniem coraz to nowszych układów katalitycznych – bardziej aktywnych i produkujących poliolefiny o różnorodnych, pożądanych właściwościach. Dalsze badania polimeryzacji i kopolimeryzacji etylenu z wyższymi 1-olefinami prowadzono z zastosowaniem różnorodnych beznośnikowych i nośnikowych metalocenowych układów katalitycznych uzyskując z dużą wydajnością odpowiednie polimery i kopolimery. Polietylen o bardzo ciekawych właściwościach, np. niespotykanie wysokim stopniu krystaliczności, uzyskano w toku badań z użyciem cieczy jonowych jako swoistych nośników katalizatorów metalocenowych w dwufazowej polimeryzacji olefin. Obecnie trwają badania nad nową generacją układów katalitycznych, zwanych postmetalocenowymi, w skład których wchodzą kompleksy zawierające rozbudowane wielodonorowe ligandy, np. salenowe, salanowe,...
Read more

Badania odporności materiałów na działanie czynników środowiska naturalnego

Badania odporności materiałów na działanie czynników środowiska naturalnego SOBKÓW d., BARTON J., CZAJA K., SUDOŁ M, MAZOŃ B.

Prosimy cytować jako: CHEMIK 2014, 68, 4, 347–354 W publikacji przedstawiono zagadnienia związane z odpornością materiałów na czynniki środowiska, obejmujące zespół warunków atmosferycznych oraz biosfery. Obszary te stanowią od wielu lat problematykę badawczą zespołu pracowników Katedry Technologii Chemicznej i Chemii Polimerów Wydziału Chemii Uniwersytetu Opolskiego, w ramach której prowadzone są badania foto-, termo- i biodegradacji materiałów, głównie polimerowych. Kompleksowość takich badań pozwala na określenie czasu użytkowania wyrobów wytworzonych z badanych materiałów w warunkach potencjalnego obszaru ich zastosowań. Rosnące zainteresowanie otrzymywaniem i produkcją nowego typu materiałów wynika z ich zastosowania do wytwarzania różnorodnych, użytecznych wyrobów eksploatowanych w różnych warunkach. Warunki te, w zależności od rodzaju, intensywności i czasu oddziaływania, wywołują wielorakie zmiany w materiale, które z kolei wywierają wpływ na jego właściwości użytkowe. Dlatego przy opracowywaniu nowych materiałów istotna jest wiedza odnośnie do kierunków ich zastosowania i warunków eksploatacji wraz z nieodłączną potrzebą określania...
Read more

Błędy w badaniach reakcji enzymatycznych wynikające z nieprzewidzianych reakcji utleniania-redukcji

Błędy w badaniach reakcji enzymatycznych wynikające z nieprzewidzianych reakcji utleniania-redukcji GĄSOWSKA-BAJGER B., WOJTASEK h.

Prosimy cytować jako: CHEMIK 2014, 68, 4, 341–346 Reakcje enzymatyczne są najczęściej monitorowane za pomocą pomiarów spektrofotometrycznych przy jednej długości fali. Jest to zwykle bezpieczne, gdy stosuje się tylko standardowy substrat dający znany produkt. Jeśli jednak bada się mieszaninę związków, np. substratu i potencjalnych inhibitorów, to mogą pojawić się poważne błędy. Często zachodzą bowiem wówczas niespodziewane reakcje. Potencjalne inhibitory same mogą być substratami enzymu, albo mogą reagować z produktem lub intermediatami przekształcania substratu. Spodziewany produkt może więc nie powstać, albo powstają produkty uboczne z widmami absorpcji zupełnie różnymi od oczekiwanego produktu lub też nakładającymi się na to widmo, co daje kompletnie fałszywe wyniki. Słowa kluczowe: oksydoreduktazy, tyrozynaza, peroksydaza, o-chinony, hydrazyna, pterydyny Czytaj więcej w pliku PDF pdf-icon...
Read more

Chemiczne markery miodów odmianowych

Chemiczne markery miodów odmianowych JASICKA-MISIAK I., KAFARSKI P.

Prosimy cytować jako: CHEMIK 2014, 68, 4, 335–340 Spośród produktów pszczelich największym uznaniem konsumentów cieszą się miody. Pszczelarze polscy słyną z produkcji miodów o wysokich walorach smakowych, odżywczych i terapeutycznych. Niestety zdarza się coraz więcej przypadków fałszowania miodów i dlatego konieczne jest poszukiwanie nowych metod pomocnych w badaniu ich jakości. Słowa kluczowe: miody odmianowe, pszczelarstwo, jakość żywności, chemiczne profile, metabolomika Czytaj więcej w pliku PDF pdf-icon...
Read more

Konformacyjne właściwości modyfikowanych reszt aminokwasowych

Konformacyjne właściwości modyfikowanych reszt aminokwasowych WAŁĘSA R., BUCZEK A., BRODA M.A.

Prosimy cytować jako: CHEMIK 2014, 68, 4, 329–334 Konformacyjnie usztywnione aminokwasy są szeroko stosowane przy konstruowaniu peptydowych analogów o lepszych właściwościach farmako-kinetycznych. Jednym z sposobów modyfikacji peptydów jest wprowadzenie reszt a,b-dehydroaminokwasowych w łańcuch peptydowy. Podwójne wiązanie Ca=Cb usztywnia łańcuch boczny i umożliwia występowanie izomerii geometrycznej Z/E. Innym rodzajem modyfikacji jest zastąpienie amidowej grupy –NH grupą –NCH3, czyli tzw. N-metylowanie. Autorzy określili wpływ tych dwóch modyfikacji strukturalnych na konformację łańcucha peptydowego. Przeprowadzone badania pozwoliły ustalić, że reszta a,b-dehydrofenyloalaniny aminokwasów konformacji H. Wykazano również, że polarny rozpuszczalnik zwiększa wyraźnie udział konfiguracji cis wiązania amidowego w N-metylowanych peptydach. Słowa kluczowe: dehydrofenyloalanina, N-metylowanie, analiza konformacyjna, obliczenia DFT, wpływ rozpuszczalnika Czytaj więcej w pliku PDF pdf-icon...
Read more

Chemosensory porfirynowe. Oddziaływanie 2H-porfiryn z wybranymi akceptorami elektronowymi

Chemosensory porfirynowe. Oddziaływanie 2H-porfiryn z wybranymi akceptorami elektronowymi DYRDA G., SŁOTA R., MELE G.

Prosimy cytować jako: CHEMIK 2014, 68, 4, 396–401 Zbadano możliwość zastosowania 5,10,15,20-tertrakis-[-4‒2(3-pentadecylofenoksy)-etoksy]fenyloporfiryny, jako chemosensora akceptorów elektronów: HCl, TFA i BF3, w fazie stałej, w postaci cienkiej warstwy na nośniku szklanym oraz w fazie ciekłej w benzenie. W widmie UV-Vis chemosensora pod wpływem akceptora następują charakterystyczne zmiany w położeniu pasm, połączone ze zmianą barwy układów. Wskazuje to na dużą wrażliwość porfiryny na działanie badanych akceptorów. Słowa kluczowe: porfiryny, chemosensor, akceptor elektronów Czytaj więcej w pliku PDF pdf-icon...
Read more

Badania potencjometryczne, ESI-MS i NMR nad kompleksowaniem magnezu(II) i wapnia(II) wybranymi kwasami bisfosfonowymi w roztworze wodnym

Badania potencjometryczne, ESI-MS i NMR nad kompleksowaniem magnezu(II) i wapnia(II) wybranymi kwasami bisfosfonowymi w roztworze wodnym SZPAK M., MATCZAK -JON E., KURZAK B

Prosimy cytować jako: CHEMIK 2014, 68, 4, 321–328 Przeprowadzono badania nad równowagami w roztworze układów Mg(II)/Ca(II)-L (L= kwas (cykloheksylo)aminometano1,1-difosfonowy (1), kwas azepan-1-ylo-metano-1,1-difosfonowy (2), kwas azekan-1-ylo-metano-1,1-difosfonowy (3)) metodami pH-potencjometrii, NMR i ESI-MS. Uzyskane wyniki wskazują, że we wszystkich badanych układach preferowane jest tworzenie kompleksów jednordzeniowych o stechiometrii 1:1. Rozpatrywane związki wiążą koordynacyjnie Mg(II) i Ca(II) poprzez atomy tlenu grup fosfonianowych w szerokim zakresie wartości pH. Słowa kluczowe: bisfosfoniany, kompleksy, równowagi, NMR, potencjometria, ESI-MS Czytaj więcej w pliku PDF pdf-icon...
Read more