Category Archives: 2014

Bezpośrednia synteza azydków i tioli organicznych pochodnych glikolu etylenowego w zmodyfikowanej reakcji Appela.

Bezpośrednia synteza azydków i tioli organicznych pochodnych glikolu etylenowego w zmodyfikowanej reakcji Appela. STEFANIAK M., JASIŃSKI M., URBANIAK K., SELIGER P., GUTOWSKA N., ROMAŃSKI J.

Prosimy cytować jako: CHEMIK 2014, 68, 7, 592–599 Klasyczną metodę konwersji alkoholi pierwszorzędowych w odpowiednie halogenki alkilowe z użyciem trifenylofosfiny oraz tetrahalogenometanu, tzw. reakcję Appela, zaadoptowano do bezpośredniej syntezy terminalnych tioli i azydków organicznych pochodnych glikolu etylenowego oraz jego siarkowego analogu. W kluczowym etapie opisanej procedury one-pot, otrzymane in situ, w reakcji z N-bromosukcynimidem (NBS), odpowiednie dibromopochodne zostały przekształcone w związki docelowe w reakcji z nukleofilem siarkowym lub azotowym. Wybrane diazydki wykorzystano w syntezie nowych układów makrocyklicznych, które przetestowano pod kątem ich właściwości kompleksotwórczych. Słowa kluczowe: synteza organiczna, tiole, azydki, reakcja ‘click’, makrocykle, kompleksy metali Czytaj więcej w pliku PDF pdf-icon...
Read more

Aspekty prawne gospodarowania odpadowymi podkładami kolejowymi

Aspekty prawne gospodarowania odpadowymi podkładami kolejowymi KUKULSKA-ZAJĄC E., KRÓL A., KRASIŃSKA A.

Proszę cytować jako: CHEMIK 2014, 68, 979–982 W artykule przedstawiono przegląd obowiązujących aktów prawnych dotyczących prawidłowego postępowania z odpadowymi podkładami kolejowymi, pod kątem możliwości ich ponownego wykorzystania. Szczególną uwagę zwrócono na sposób postępowania podczas zmiany klasyfikacji tych podkładów z odpadu niebezpiecznego na odpad inny niż niebezpieczny. Słowa kluczowe: podkłady kolejowe, odpady niebezpieczne, zmiana klasyfikacji Czytaj więcej w pliku PDF pdf-icon...
Read more

Porównanie metod dekontaminacji przypraw i ziół

Porównanie metod dekontaminacji przypraw i ziół BRODOWSKA A., ŚMIGIELSKI K., NOWAK A.

Prosimy cytować jako: CHEMIK 2014, 68, 2, 97–102 Przedstawiono metody dekontaminacji surowców roślinnych, w tym ziół i przypraw, wskazano ich wady i zalety. Zwrócono uwagę na technologię z zastosowaniem ozonu, zarówno w fazie wodnej jak i gazowej. Słowa kluczowe: dekontaminacja, ozon, przyprawy, zioła, surowce roślinne Czytaj więcej w pliku PDF pdf-icon...
Read more

Konformacyjne właściwości modyfikowanych reszt aminokwasowych

Konformacyjne właściwości modyfikowanych reszt aminokwasowych WAŁĘSA R., BUCZEK A., BRODA M.A.

Prosimy cytować jako: CHEMIK 2014, 68, 4, 329–334 Konformacyjnie usztywnione aminokwasy są szeroko stosowane przy konstruowaniu peptydowych analogów o lepszych właściwościach farmako-kinetycznych. Jednym z sposobów modyfikacji peptydów jest wprowadzenie reszt a,b-dehydroaminokwasowych w łańcuch peptydowy. Podwójne wiązanie Ca=Cb usztywnia łańcuch boczny i umożliwia występowanie izomerii geometrycznej Z/E. Innym rodzajem modyfikacji jest zastąpienie amidowej grupy –NH grupą –NCH3, czyli tzw. N-metylowanie. Autorzy określili wpływ tych dwóch modyfikacji strukturalnych na konformację łańcucha peptydowego. Przeprowadzone badania pozwoliły ustalić, że reszta a,b-dehydrofenyloalaniny aminokwasów konformacji H. Wykazano również, że polarny rozpuszczalnik zwiększa wyraźnie udział konfiguracji cis wiązania amidowego w N-metylowanych peptydach. Słowa kluczowe: dehydrofenyloalanina, N-metylowanie, analiza konformacyjna, obliczenia DFT, wpływ rozpuszczalnika Czytaj więcej w pliku PDF pdf-icon...
Read more

Nanotechnologia – nanomateriały, nanocząstki i wielofunkcyjne nanostruktury typu rdzeń/powłoka

Nanotechnologia – nanomateriały, nanocząstki i wielofunkcyjne nanostruktury typu rdzeń/powłoka RUNOWSKI M.

Proszę cytować jako: CHEMIK 2014, 68, 9, 766–775 Nanotechnologia jest nauką zajmującą się otrzymywaniem i badaniem właściwości nanomateriałów. Nanomateriały często wykazują odmienne właściwości fizykochemiczne i biologiczne, w porównaniu do ich makroskopowych odpowiedników. Dodatkowo mogą one wykazywać interesujące zjawiska, takie jak ograniczenie kwantowe w półprzewodnikowych kropkach kwantowych, powierzchniowe efekty plazmoniczne, czy superparamagnetyzm. Interesującą grupą nanomateriałów są nanostruktury typu rdzeń/ powłoka (ang. core/shell) wykazujące jednocześnie właściwości zarówno rdzenia jak i powłoki. Słowa kluczowe: nanomateriały funkcjonalne, zjawiska w nanoskali, nanocząstki typu rdzeń/powłoka, nanostruktury luminescencyjno-magnetyczne, cytotoksyczność nanocząstek Czytaj więcej w pliku PDF pdf-icon...
Read more

Poważne awarie przemysłowe w przemyśle nawozowym – na przykładzie awarii w Tuluzie

Poważne awarie przemysłowe w przemyśle nawozowym – na przykładzie awarii w Tuluzie GAJEK A., GAŁKOWSKA O., ZATORSKI W.

Prosimy cytować jako: CHEMIK 2014, 68, 235–240 Azotan amonu jest jednym z najlepszych nawozów mineralnych, jednak ze względu na swoje właściwości wybuchowe jest także substancją niebezpieczną. W artykule opisano przebieg i skutki poważnej awarii przemysłowej, która miała miejsce w zakładach AZF w Tuluzie, 21 września 2001 r. W wyniku wybuchu ok. 400 ton saletry amonowej zginęło 30 osób, a 2250 zostało rannych. Straty oszacowano na 1,5 mld EUR. Zdarzenie to miało wpływ na zmianę przepisów dotyczących przeciwdziałania poważnym awariom przemysłowym – Dyrektywy Seveso II. Słowa kluczowe: poważna awaria, azotan amonu, awaria w Tuluzie Czytaj więcej w pliku PDF pdf-icon...
Read more

Wykorzystanie reaktora fluidalnego do syntezy 2,6-dimetylofenolu.

Wykorzystanie reaktora fluidalnego do syntezy 2,6-dimetylofenolu. JAMANEK D., ZIELECKA M., WIELGOSZ Z., CYRUCHIN K., KĘPSKA B., WENDA M., GÓRSKA A., KRAKOWIAK J., ŁUKOMSKA A., BARAN P.

Prosimy cytować jako: CHEMIK 2014, 68, 5, 468–477 Prace badawcze dotyczyły otrzymywania i przetestowania katalizatorów do syntezy 2,6-dimetylofenolu, które mogłyby pracować jako złoże fluidalne. Zsyntezowano tlenek krzemu, na który nanoszono w różnych wariantach tlenki: żelaza(III), magnezu(II), chromu(III) i miedzi(II). Ponadto przebadano katalizator TZC-3/1 produkowany przez Grupę Azoty S.A. Tlenek krzemu z naniesionym The aim of the research was to produce polymer membranes and compare the effect of applied production techniques on properties of gel electrolytes for Li-ion cells. Celem prac było wytworzenie membran polimerowych i porównanie wpływu stosowanych technik produkcji na właściwości żelowych elektrolitów do ogniw Li-ion. na powierzchnię tlenkiem magnezu umożliwił prawie 100% przereagowanie fenolu w temp. 733K, przy selektywności w stosunku do 2,6-dimetylofenolu bliskiej 60%. Podobny stopień przereagowania fenolu otrzymano dla katalizatora przemysłowego TZC-3/1, ale jego selektywność względem 2,6-dimetylofenolu wynosi 90%. Wyniki eksperymentów...
Read more

Badanie wymywalności molibdenu z gleb nawożonych osadami ściekowymi i kompostami osadowymi.

Badanie wymywalności molibdenu z gleb nawożonych osadami ściekowymi i kompostami osadowymi. BOŻYM M., RAJMUND A.

Proszę cytować jako: CHEMIK 2014, 68, 10, 874–879 W pracy zbadano zmiany zawartości molibdenu w glebach nawożonych osadami ściekowymi i kompostami osadowymi w czasie trwania doświadczenia lizymetrycznego. Dodatkowo zbadano mobilność tego metalu przy wykorzystaniu wybranych ekstrahentów (H2O, 0,1M HCl, 1M HCl). Osady ściekowe i komposty charakteryzowały się ponad dwukrotnie większym udziałem molibdenu niż gleby. Mimo to udział form mobilnych tego metalu w glebach był zbliżony, niezależnie od rodzaju nawożenia. Wymywalność molibdenu zależała od mocy zastosowanego ekstrahentu. Najmniej molibdenu oznaczono w ekstraktach wodnych, najwięcej w 1M HCl. Z przeprowadzonej analizy statystycznej wynika, że na wymywanie molibdenu z osadów i kompostów wpłynęła zawartość ogólna metalu, odczyn i zawartość substancji organicznej. W przypadku wymywalności z gleb, wpływ tych czynników nie został jednoznacznie określony. Słowa kluczowe: gleba, osady ściekowe, kompost, molibden Czytaj więcej w pliku PDF pdf-icon...
Read more

Badanie zjawiska wybuchu w powietrzu ładunków wydłużonych typu saletrole z zastosowaniem nowoczesnych metod numerycznych

Badanie zjawiska wybuchu w powietrzu ładunków wydłużonych typu saletrole z zastosowaniem nowoczesnych metod numerycznych MARANDA A., KOŚLIK P., HADZIK* J., WILK Z.

Prosimy cytować jako: CHEMIK 2014, 68, 1, 9–16 Artykuł przedstawienia wyniki analiz numerycznych wybuchu w powietrzu ładunku materiału wybuchowego typu saletrole, przy użyciu programu Ansys LS-Dyna. Wyniki analiz numerycznych odniesione zostały do rzeczywistego efektu wybuchu w badaniach poligonowych. Badania symulacyjne i poligonowe wykonano dla ładunku cylindrycznego o średnicy 45 mm i długości 250 mm. Z pomiarem ciśnienia fali podmuchowej w trzech charakterystycznych kierunkach względem ładunku wykonano jednocześnie test Helda, w którym określono gęstości impulsu fali podmuchowej. Słowa kluczowe: fala podmuchowa, saletrole, symulacje komputerowe, gęstość impulsu Czytaj więcej w pliku PDF pdf-icon...
Read more

Chemosensory porfirynowe. Oddziaływanie 2H-porfiryn z wybranymi akceptorami elektronowymi

Chemosensory porfirynowe. Oddziaływanie 2H-porfiryn z wybranymi akceptorami elektronowymi DYRDA G., SŁOTA R., MELE G.

Prosimy cytować jako: CHEMIK 2014, 68, 4, 396–401 Zbadano możliwość zastosowania 5,10,15,20-tertrakis-[-4‒2(3-pentadecylofenoksy)-etoksy]fenyloporfiryny, jako chemosensora akceptorów elektronów: HCl, TFA i BF3, w fazie stałej, w postaci cienkiej warstwy na nośniku szklanym oraz w fazie ciekłej w benzenie. W widmie UV-Vis chemosensora pod wpływem akceptora następują charakterystyczne zmiany w położeniu pasm, połączone ze zmianą barwy układów. Wskazuje to na dużą wrażliwość porfiryny na działanie badanych akceptorów. Słowa kluczowe: porfiryny, chemosensor, akceptor elektronów Czytaj więcej w pliku PDF pdf-icon...
Read more